Radomsko herbRADOMSKO

English wersion English wersion

Radomsko to jedno z najstarszych polskich miast. Pierwsza historyczna wzmianka o nim pochodzi z 1243 roku z dokumentu wystawionego przez księcia Konrada mazowieckiego. Prawa miejskie Radomsko otrzymało z rąk księcia Leszka Czarnego w 1266 roku.
Średniowiecze, to okres rozwoju gospodarczego naszego miasta. W 1382 i 1384 roku w Radomsku odbyły się zjazdy szlachty, które doprowadziły do objęcia tronu polskiego przez najmłodszą córkę Ludwika Węgierskiego, Jadwigę. Wiadomo, że w owym czasie miasto nasze posiadało murowany ratusz, kościół i szkołę. Było znaczącym ośrodkiem handlowym na szlaku ze Śląska na Ruś. W XVII wieku, podobnie jak wiele innych miast, Radomsko podupadło.
Społeczeństwo Radomska i okolicznych terenów posiada bogatą tradycję walk narodowowyzwoleńczych. Radomszczanie uczestniczyli w insurekcji kościuszkowskiej, powstaniu listopadowym i styczniowym.
W 1848 roku oddano do użytku kolej warszawsko–wiedeńską. Radomsko wykorzystało szansę dogodnego położenia przy trasie ze Śląska do Warszawy. Zaczęły powstawać nowe, duże zakłady przemysłowe. W 1879 roku przybyli do Radomska przemysłowcy francuscy i po wykupieniu fabryki ceraty od Szai Ruziewicza, założyli Anonimowe Towarzystwo Metalurgiczne Przemysłu w Rosji w Noworadomsku.
W latach 70–tych XIX wieku, wiedeńczycy, synowie Michała Thoneta, przebudowali stary młyn na fabrykę mebli. Uruchomienie zakładu Thonetów przeobraziło Radomsko w ośrodek przemysłu meblarskiego.
W II poł. XIX wieku na ziemiach polskich nastąpił okres tworzenia się organizacji społecznych. Wraz z rozwojem przemysłu i rozbudową miasta konieczne stało się powołanie organizacji do walki z pożarami, 23.X.1881 roku uroczyście utworzono Ochotniczą Straż Ogniową.
Oprócz spełniania swych podstawowych zadań, organizacja położyła ogromne zasługi dla kultury. Pod jej patronatem działalność rozwinął teatr amatorski.
W owym czasie powstało również Towarzystwo Cyklistów, propagujące tenis i kolarstwo. Rozwój Radomska zahamował wybuch I wojny światowej. Miasto znalazło się pod okupacją austriacką. Zniszczeniu uległ dworzec kolejowy.
W 1918 roku miasto nasze, po 123 latach niewoli odzyskało niepodległość. Uwolnienie Radomska spod władzy rosyjskiej, nastąpiło 7 listopada 1918 roku. Po odzyskaniu niepodległości Radomsko weszło w skład województwa łódzkiego. Jedną z pierwszych decyzji Rady Miasta była uchwała przywracająca miastu jego historyczną nazwę: Radomsko.
W 1919 roku utworzono w Radomsku Rady Delegatów Robotniczych, które istniały do 1921. Dwudziestolecie międzywojenne to okres rozwoju instytucji oświatowych i kulturalnych.
W 1921 roku powstało Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół”, Koło Związku Oficerów Rezerwy, Towarzystwo Łowieckie, Liga Kobiet, Polski Czerwony Krzyż. Tradycje amatorskiego ruchu teatralnego kontynuował teatr „Kinema” oraz Towarzystwo Śpiewacze im. S. Moniuszki. W mieście drukowano kilka gazet, min. Gazetę Radomskowską, Niwę Czerwonokrzyską.
W okresie poprzedzającym wybuch II wojny światowej społeczeństwo Radomska wykazało ogromną ofiarność, składając zarówno datki pieniężne jak i kosztowności, na Fundusz Obrony Narodowej.
We wrześniu 1939 roku Radomsko znalazło się na osi natarcia 10 armii niemieckiej, dowodzonej przez gen. Waltera von Reichenau. Pierwsze bomby spadły na nasze miasto już 1 września około godz. 5.00.
Nastąpiły deportacje do obozów koncentracyjnych, wywózki na roboty przymusowe, pacyfikacje, łapanki. Doszło do całkowitej zagłady ludności żydowskiej. W 1940 roku powstało w Radomsku getto,w 1942 i 1943 roku miały miejsce wywózki Żydów do Treblinki.

WSTECZ


Copyright © 2000 Zdzisław Wiśniewski Wszelkie prawa zastrzeżone.